Włochy zaczynają dostosowanie do AI Act: projekty dekretów o policji i odpowiedzialności karnej

10 czerwca 2026 roku włoska Rada Ministrów, komunikatem nr 177, przyjęła we wstępnym czytaniu dwa projekty dekretów ustawodawczych dostosowujących prawo krajowe do rozporządzenia (UE) 2024/1689, znanego jako AI Act. Podstawą jest upoważnienie zawarte w ustawie nr 132 z 23 września 2025 roku, która już wcześniej przewidywała dostosowanie włoskiego porządku prawnego do nowych europejskich reguł dotyczących sztucznej inteligencji.

Pierwszy projekt wskazuje AgID jako organ notyfikujący, a ACN jako organ nadzoru rynku; nadzór nad systemami SI wysokiego ryzyka używanymi przez pośredników finansowych powierza Banca d’Italia, Consob i IVASS. Z kolei urząd ochrony danych osobowych nadzoruje takie systemy wtedy, gdy są wykorzystywane w ściganiu przestępstw, kontroli granic, wymiarze sprawiedliwości i procesach demokratycznych. Ten projekt również przyjęto tylko wstępnie i musi wrócić na posiedzenie Rady Ministrów, by zostać ostatecznie zatwierdzony.

Drugi projekt, przekazany parlamentowi 24 czerwca 2026 roku i zarejestrowany jako Akt Rządu nr 418 XIX kadencji, dotyczy wykorzystania SI przez policję oraz nowych typów czynów karnych i cywilnych. Składa się z 22 artykułów w dwóch tytułach: tytuł I wprowadza artykuł 359-ter kodeksu postępowania karnego, regulujący zdalną identyfikację biometryczną w czasie rzeczywistym na potrzeby śledztwa (potwierdzenie tożsamości podejrzanego, ustalenie miejsca pobytu niezidentyfikowanego podejrzanego, poszukiwanie osób ukrywających się). Tytuł II dodaje do kodeksu karnego artykuł 437-bis: zaniechanie środków bezpieczeństwa w systemach SI wysokiego ryzyka zagrożone jest karą od roku do pięciu lat, a od dwóch do ośmiu lat, gdy powstaje z tego konkretne niebezpieczeństwo dla życia, bezpieczeństwa publicznego lub bezpieczeństwa państwa. Ponadto artykuł 25-vicies dekretu ustawodawczego 231/2001 rozszerza odpowiedzialność na podmioty zbiorowe, przewidując kary pieniężne od 200 do 1000 jednostek. Dokumentacja Izby potwierdza daty i uczestników, a nie tezy stawiane podczas wysłuchań.

Krótko mówiąc, Włochy są zaawansowane we wdrażaniu AI Act, ale ścieżka legislacyjna pozostaje otwarta: komisje mają wydać opinię do 25 sierpnia 2026 roku (komisja I do spraw konstytucyjnych i komisja II sprawiedliwości), a do uprawomocnienia potrzebne są drugie rozpatrzenie przez Radę Ministrów i publikacja w dzienniku urzędowym. Wyzwaniem będzie przełożenie tych przepisów na jasne reguły operacyjne, zwłaszcza w trzech przypadkach wymienionych w artykule 359-ter, gdzie siatka wokół identyfikacji biometrycznej w czasie rzeczywistym jest wyjątkowo gęsta.