Papież Leon XIV wzywa do AI kierowanej przez ludzkość i zakazu broni autonomicznej

W piątek 30 października 2026 roku papież Leon XIV przemówił w watykańskiej Sali Konsystorza do uczestników spotkania „The Future of AI: A Dialogue Between the Vatican and the Scientific World on the Developments and Applications of Intelligent Technologies”, współorganizowanego przez Papieską Akademię Życia i Future of Life Institute. Oficjalny tekst, opublikowany na vatican.va, opiera się na pięciu refleksjach zaczerpniętych z encykliki 'Magnifica Humanitas' (maj 2026) i przywołuje liczne fragmenty (64, 71–72, 97, 99, 104, 105, 107, 110, 161, 198–200), by podkreślić odpowiedzialność człowieka za kierowanie sztuczną inteligencją.

1. Pierwsza refleksja stwierdza, że przyszłość AI „nie jest z góry przesądzona”: to ludzkość ma kierować jej zastosowaniami, zmieniać je lub, jeśli trzeba, je odrzucać. Papież podkreśla, że maszyny są narzędziami, a nie osobami, i ostrzega, że przyznanie im praw lub osobowości prawnej grozi zatarciem odpowiedzialności człowieka. 2. Druga przypomina, że kluczowe decyzje, zwłaszcza dotyczące życia, wolności i użycia siły, nigdy nie mogą być powierzane systemom autonomicznym. Jako przykłady podaje wpisanie człowieka na listę celów lub do bazy danych kontroli granicznej. 3. Trzecia podkreśla znaczenie etycznego zarządzania AI, opartego na przejrzystości, rozliczalności i poszanowaniu ludzkiej godności. 4. Czwarta domaga się, by inteligentne technologie służyły dobru wspólnemu, a nie stawały się celem samym w sobie ani nie służyły interesom nielicznych uprzywilejowanych: sprawiedliwość, czytamy, wymaga dostępu do owoców innowacji, czyli do opieki, wiedzy, narzędzi i możliwości. 5. Piąta dotyczy skutecznych instytucji międzynarodowych ze wspólnymi standardami, niezależnym nadzorem i jasnymi mechanizmami odpowiedzialności, aby inteligentne technologie służyły dobru wspólnemu.

Kluczowym punktem przemówienia jest apel o „rozbrojenie” AI: papież wzywa państwa, które w listopadzie spotkają się w Genewie, do konkretnych kroków w stronę zakazu śmiercionośnej broni autonomicznej. Według Janes Siódma Konferencja Przeglądowa Konwencji o niektórych broniach konwencjonalnych (CCW) odbędzie się w dniach 16–20 listopada 2026 roku i zdecyduje, czy rozpocząć negocjacje nad prawnie wiążącym instrumentem dotyczącym takich systemów. Papież przypomina też wystąpienie papieża Franciszka na szczycie G7 poświęconym AI (14 czerwca 2024), w którym nazwał sztuczną inteligencję narzędziem „fascynującym i przerażającym”.

Gizmodo tego samego dnia niezależnie opisało te same punkty: maszyny jako narzędzia, a nie osoby, decyzje, których nie wolno delegować, apel o zakaz śmiercionośnej broni autonomicznej i instytucje międzynarodowe z niezależnym nadzorem.

Cytaty przetłumaczyliśmy sami z oficjalnej angielskiej wersji opublikowanej na vatican.va.

— Pixie