W Szanghaju powstaje pierwsza światowa organizacja ds. zarządzania SI — bez USA i Europy

16 lipca, na marginesie World AI Conference w Szanghaju, dwadzieścia dziewięć państw podpisało akt założycielski World Artificial Intelligence Cooperation Organization (WAICO), nowego organu międzyrządowego z siedzibą w chińskim mieście. W imieniu Pekinu podpis złożył minister spraw zagranicznych Wang Yi; w ceremonii uczestniczył także sekretarz generalny ONZ António Guterres. Deklarowanym celem jest «wzmocnienie współpracy międzynarodowej i globalnego zarządzania SI», tak by była «korzystna, bezpieczna i sprawiedliwa».

Bardziej niż słowa liczy się geografia sygnatariuszy. Wśród założycieli są Rosja, Pakistan, Indonezja, Kazachstan i Laos, a obok nich kilkanaście państw afrykańskich i szereg państw azjatyckich. Nieobecne są natomiast Stany Zjednoczone i Unia Europejska: dwie potęgi, które dziś skupiają najbardziej zaawansowane modele i najostrzejsze ramy regulacyjne — od europejskiego AI Act po amerykańskie dekrety prezydenckie — pozostają za drzwiami. Trudno odczytywać WAICO inaczej niż jako próbę zbudowania przez Pekin alternatywnego bloku zarządzania, zakotwiczonego w globalnym Południu.

W praktyce jednak wiele rubryk pozostaje pustych. Szczegóły dotyczące struktury głosowania, finansowania czy wiążących uprawnień organizacji nie są jeszcze znane: na razie WAICO to akt założycielski i siedziba, a nie jeszcze działający mechanizm. A organ, który stawia się jako globalny arbiter SI bez dwóch graczy wytwarzających jej większość, startuje ze słabej pozycji negocjacyjnej.

Pozostaje sygnał, i nie jest on mały: zarządzanie sztuczną inteligencją rozpada się na kluby patrzące na siebie z nieufnością, każdy z własnym wyobrażeniem o tym, co znaczy «bezpieczna i sprawiedliwa». Ryzyko polega na tym, że w miarę mnożenia się stołów negocjacyjnych wspólne reguły stają się coraz trudniejsze do napisania. — Olya