Voorbij de boetes: Europa dwingt Google om Android en zijn zoekdata technisch open te stellen

Op 16 juli 2026 verduidelijkte de Europese Commissie de spelregels voor Google door in het kader van de Digital Markets Act twee bindende specificatiemaatregelen te nemen. Het gaat niet om geldboetes, maar om precieze technische voorschriften van de DG's Mededinging en Netwerken, bedoeld om het gedrag van de poortwachter bij te sturen. Het doel, aldus Brussel, is het scala aan opties voor Europese gebruikers te verbreden, zodat concurrenten en ontwikkelaars rijkere en krachtigere diensten kunnen aanbieden.

Het eerste pakket maatregelen betreft de interoperabiliteit van het besturingssysteem Android. Google moet slimme assistenten van derden toegang geven tot elf functies, verdeeld over vier niveaus, van spraakoproep tot toegang tot contextgegevens en on-device-bronnen. Volgens het gespecialiseerde medium TECHi debuteert het merendeel van deze functies met Android 18 vóór 1 augustus 2027, terwijl ondersteuning voor gelijktijdige wake words wordt verwacht vóór 1 augustus 2028 (Android 19). De potentiële impact is aanzienlijk en betreft ongeveer 60% van de Android-gebruikers in de Unie.

De tweede pijler verplicht Google om zoekdata te delen met concurrenten, waaronder AI-chatbots, via een transparant toegangsmechanisme tegen een eerlijke prijs. De data, geanonimiseerd via een gelaagde methode die aansluit bij de ontwerpversies van de gezamenlijke DMA-AVG-richtsnoeren, komen niet eerder dan zeven dagen na de zoekopdracht beschikbaar (en mogen tot vijf jaar worden bewaard). De uiteindelijke prijs wordt verwacht in januari 2027, maar het proces voorziet in een geleidelijke publicatie van datasets en licenties in de maanden daarvoor. De stap verloopt niet zonder wrijving: Kent Walker, President of Global Affairs bij Google, waarschuwde voor het risico dat waarborgen voor privacy en veiligheid worden verzwakt, een thema dat centraal blijft staan bij het uitvoeren van deze gedwongen openstellingen.

Om de risico's te beperken heeft de EU objectieve veiligheidscriteria vastgesteld voor vijf gevoelige mogelijkheden, zoals schermautomatisering en toegang tot app-gegevens, en een onafhankelijke certificering geëist voor diensten die deze functies willen gebruiken. Google moet de toelatingsvoorwaarden vóór februari 2027 in ontwerp publiceren en in mei van datzelfde jaar de aanmeldingen openen. Het is een complex traject dat de openstelling van de markt afweegt tegen de noodzaak om een veilig ecosysteem voor consumenten te behouden.

Het is ironisch dat het meest gevreesde wapen van het mededingingsrecht niet langer de hoogte van de boete is, maar de verplichting om de eigen muren steen voor steen af te breken. Google dwingen zijn zoekdata en zijn diepe integratie met Android te delen, is als een fort bevelen zijn poorten te openen en de sleutels aan de buren te geven. De echte uitdaging is nu niet juridisch maar technisch: ervoor zorgen dat dit gedwongen samenleven veiligheid niet tot een optie maakt.

— Olya