Asystenci AI: mniej wytrwałości, gorsze wyniki w testach z matematyki i czytania

Badanie zatytułowane "AI Assistance Reduces Persistence and Hurts Independent Performance" (arXiv 2604.04721, v5, 3 października 2026) obejmowało trzy kontrolowane, randomizowane eksperymenty online z udziałem łącznie 1222 osób rekrutowanych przez platformy internetowe. We wszystkich eksperymentach asystentem był GPT‑5, dostępny na pasku bocznym i na żądanie podający pełną odpowiedź. Po fazie nauki asystenta usuwano bez uprzedzenia; grupa kontrolna nigdy nie miała dostępu do AI.

Według autorów efekty pojawiają się już po około 10 minutach interakcji z AI.

W pierwszym eksperymencie (ułamki), z udziałem 354 osób (307 przeanalizowanych), odsetek rozwiązanych zadań wyniósł 0,57 w grupie, która korzystała z AI, wobec 0,73 w grupie kontrolnej (P<0,001). Pominięte pytania: 0,20 wobec 0,11 (P=0,031). Jak wskazują autorzy, efekt pojawił się po około 10 minutach interakcji z AI. W eksperymencie replikacyjnym (ułamki z pretestem), z udziałem 667 osób (585 przeanalizowanych), odsetki rozwiązań wyniosły 0,71 wobec 0,77 (P=0,020); różnica w pominiętych pytaniach (0,10 wobec 0,07) nie była istotna statystycznie (P=0,239). Trzeci eksperyment, poświęcony rozumieniu tekstu w stylu SAT, dał odsetki rozwiązań 0,76 wobec 0,89 (P=0,007) i pominięte pytania 0,08 wobec 0,01 (P=0,008).

W drugim eksperymencie 61% uczestników z grupy AI prosiło o bezpośrednie odpowiedzi, 27% o wskazówki lub wyjaśnienia, a 12% w ogóle nie korzystało z asystenta. W teście bez AI ci, którzy prosili o bezpośrednie odpowiedzi, rozwiązali 65% zadań, wobec 77% w grupie kontrolnej; ci, którzy prosili o wskazówki, doszli do 76%.

Autorzy określają to porównanie jako eksploracyjne i niekoniecznie przyczynowe. Brian Christian, research fellow w Center for Human‑Compatible AI na UC Berkeley, skomentował: "It's a striking finding, but in a way it supplies ammunition for a story that a lot of us kind of feel in our gut".

Ograniczenia badania zostały opisane: ekspozycja była krótka (10–15 minut), więc nie wiadomo, czy efekt utrzymuje się, czy słabnie przy dłuższym używaniu; pomiar odbył się tuż po usunięciu AI, zatem czas trwania efektu pozostaje niepewny; asystent podawał pełne odpowiedzi, nie przetestowano podejścia sokratejskiego, które prowadzi, nie podając rozwiązania; zadania były stosunkowo proste, a uczestników rekrutowano online, co ogranicza możliwość uogólniania. Ponadto prezentację na Conference on Language Modeling (COLM) potwierdza jedynie komunikat UC Berkeley (9 października 2026) i nie da się jej sprawdzić bezpośrednio na stronie konferencji.

— Pixie