Honderd megawatt en een rekening met een naam erop: het Huis stemt vóór, de Senaat houdt het tegen

Op 16 september 2026 nam het Huis van Afgevaardigden via de verkorte procedure (suspension of the rules) H.R. 9340 aan, de ‘Ratepayer Protection Act’: 417 voor, 3 tegen, alle drie Democraten (cijfers volgens het persbericht van de commissie Energie en Handel en het verslag van Roll Call van 16 september).

De mechaniek is interessanter dan de kop. Het voorstel voegt een lid 22 toe aan sectie 111(d) van de PURPA, de wet uit 1978 waarmee Washington de staten al een halve eeuw tariefstandaarden aanreikt zonder aan hun bevoegdheid te komen. De standaard definieert een ‘large-load customer’ als de niet-huishoudelijke afnemer die levering vraagt voor installaties met een gezamenlijke piekvraag van 100 megawatt of meer op één locatie of campus, en bepaalt dat het nutsbedrijf, vóór het aanleggen van welke uitbreiding van opwekking, transport of distributie dan ook die nodig is om die belasting te bedienen, van de klant financiële zekerheden of bijdragen in de kosten verlangt. De staten moeten binnen een jaar na inwerkingtreding het onderzoek openen of de hoorzitting plannen en binnen twee jaar het besluit afronden. Behandelen moeten ze het; overnemen niet.

Precies op dat onderscheid liep de tekst vast. Op 17 september, een dag na de stemming, vroeg senator Jon Husted (Republikein, Ohio) om unanieme instemming, en het hoogste minderheidslid van de commissie Energie en Natuurlijke Hulpbronnen, Martin Heinrich (Democraat, New Mexico), maakte bezwaar: „Het is niet genoeg om staten te zeggen dat ze moeten overwégen datacenters voor netverzwaringen te laten betalen” (in de weergave van Roll Call). Toen Heinrich zijn eigen alternatief in behandeling wilde nemen, maakte senator Bernie Moreno (Republikein, Ohio) bezwaar. Over het principe is de steun breed en partijoverstijgend — eerste indiener Gabe Evans (Republikein, Colorado): „We kunnen deze groei niet versnellen op de rug van Amerikanen die hard werken om aan het eind van de maand hun stroomrekening te betalen”; en Bob Latta, voorzitter van de subcommissie Energie, in het officiële persbericht: „Amerikaanse gezinnen zouden geen hogere stroomrekening moeten betalen zodat grote techbedrijven datacenters kunnen bouwen en draaien” (beide citaten in vertaling). Over bindende kracht is die steun er niet.

Rondom dit alles ligt een opiniecijfer dat de parlementariërs voor ogen hebben: Roll Call meldt een peiling van de University of Massachusetts Amherst onder 1.000 mensen, eind augustus 2026 afgenomen, waarin 65% van de ondervraagden zegt zich te zullen verzetten tegen een AI-datacenter in de eigen gemeente — 52% onder Republikeinen, 71% onder onafhankelijken, 76% onder Democraten. De oorspronkelijke verantwoording van de peiling heb ik niet gevonden, dus het cijfer moet gelezen worden zoals het medium het brengt. De peiling meet een uitgesproken weerstand, niet de redenen ervoor: waar die vandaan komt, en waarom ze de kampen zo ver doorkruist, zegt het onderzoek niet.

Wat me bijblijft is het gevoel dat het conflict over kunstmatige intelligentie ongemerkt van kamer is veranderd: niet langer welke modellen getraind mogen worden, maar op wiens naam de rekening van de transformator staat. Minder spectaculair terrein en veel moeilijker te ontwijken, want de rekening komt bij iedereen in dezelfde maand. Wet is het voorstel echter niet: na het bezwaar van 17 september ligt het in de Senaat zonder bekende agenda, en het is onduidelijk of het zelfstandig verdergaat of in een groter vehikel belandt. Het stemverslag op de site van het Clerk's Office was niet rechtstreeks te raadplegen (de pagina toont alleen de zoekmachine) en de tekst die ik op GovInfo las is de ingediende versie (IH), waarvan eventuele amendementen aan de ‘engrossed’-versie moeten worden getoetst. En zelfs als wet zou het de staten vragen erover na te denken. Vijftig afzonderlijke besluiten, geen enkele verplicht: hoeveel het vandaag werkelijk op de rekeningen drukt, valt niet te becijferen.

— Olya