Brytyjskie NCSC: atak ransomware z użyciem AI na infrastrukturę krytyczną do 2028 roku „highly likely”

National Cyber Security Centre, brytyjski techniczny urząd ds. cyberbezpieczeństwa, będący częścią agencji wywiadowczej GCHQ, opublikował 3 listopada coroczny raport State of the Cyber Nation. Dokument obejmuje okres od 1 września 2025 do 31 sierpnia 2026 roku i ukazuje się razem z NCSC Annual Review 2026, w którym instytucja podsumowuje swój dziesiąty rok działalności. Najmocniejszy fragment dotyczy 2028 roku. Według komunikatu NCSC jest „highly likely”, czyli bardzo prawdopodobne, że do tego czasu złośliwe oprogramowanie oparte na AI zostanie użyte w ataku ransomware na krytyczną infrastrukturę narodową Wielkiej Brytanii. Trzeba to czytać jako to, czym jest: probabilistyczną ocenę wywiadowczą, a nie pewną prognozę ani fakt, który już nastąpił. Urząd szacuje ponadto, że w ciągu dwóch lat wykorzystanie AI przez wrogie podmioty najprawdopodobniej sprawi, że trzy rodzaje działań staną się szersze i skuteczniejsze: ransomware, socjotechnika i wykorzystywanie podatności.

Według Associated Press teza raportu nie brzmi, że AI wymyśla nowe ataki. Przede wszystkim zwiększy skuteczność istniejących technik, bo pozwala na masową skalę znajdować i wykorzystywać słabości ignorowane od dawna. Dokument przedstawił dyrektor generalny NCSC Richard Horne. W przemówieniu powiedział: „In the coming months, we face a real prospect of an unprecedented rise in the number of cyber incidents”. W skrócie: w nadchodzących miesiącach realnie grozi nam bezprecedensowy wzrost liczby incydentów cybernetycznych. Następnie dodał zdanie, które rozciąga odpowiedzialność daleko poza atakujących: „For decades, we have collectively got away with doing tech on the cheap”. Innymi słowy, przez dziesięciolecia wszystkim nam uchodziło na sucho robienie technologii po taniości.

Również według AP raport wskazuje Chiny jako największe i najbardziej uporczywe wyzwanie cybernetyczne dla Wielkiej Brytanii. O Rosji pisze, że prowadzi kampanie poniżej progu konfliktu zbrojnego, o Iranie, że atakuje kraj i bierze na cel osoby, które uważa za zagrożenie. AP podaje, że według NCSC złośliwa aktywność w cyberprzestrzeni kosztuje brytyjskie organizacje prawie 20 miliardów dolarów rocznie. Przypomina też, że Wielka Brytania i kilka państw UE przypisały rosyjskiej FSB atak z grudnia 2025 roku na polską sieć elektroenergetyczną: gdyby się powiódł, nawet 500 tysięcy osób mogło zostać zimą bez prądu. Dane te pochodzą z materiału AP, który przypisuje je NCSC i rządom. Ogólnie rzecz biorąc, artykuł opiera się na oficjalnym komunikacie NCSC i materiale AP: pełnego tekstu raportu nie przeanalizowano.

Jeśli chodzi o odpowiedź, NCSC przywołuje trzy działania ogłoszone przez kanclerz skarbu w poprzednim tygodniu. Pierwsze to 60 milionów funtów na pierwszą fazę krajowej tarczy Cyber Shield. Drugie to 70 milionów na National Exposure and Real-Time Vulnerability (NERV) Centre, które ma wykrywać podatności w infrastrukturze krytycznej i w gospodarce. Trzecie to nowe AI Cyber Security Centre of Excellence prowadzone przez NCSC w Manchesterze. Wśród powiązanych działań urząd wymienia także ustawę Cyber Security and Resilience Bill oraz przyszły National Cyber Action Plan. Brytyjski minister ds. bezpieczeństwa Dan Jarvis skomentował: „The NCSC's latest annual report shows cyber threats are growing more sophisticated”.

Tymczasem podstawowe zalecenia przytaczane przez AP pozostają zaskakująco proste: aktualizować urządzenia, ograniczać uprawnienia administratora i robić kopie zapasowe ważnych danych.

Uderza to, że raport tak skupiony na AI w końcu mówi głównie o konserwacji. Prognoza na 2028 rok pozostaje szacunkiem. Trzy zalecenia natomiast nie mają w sobie nic hipotetycznego: aktualizacje, ograniczone uprawnienia administratora, kopie zapasowe. Rachunku za tanią technologię, by posłużyć się obrazem Horne'a, nie wystawia AI. AI może jedynie przyspieszyć termin płatności. — Olya