Włoski dekret o AI w Dzienniku Urzędowym, obowiązuje od 23 października: organy nadzoru, kary i piaskownica dla firm

Dekret ustawodawczy nr 179 z 7 października 2026 r. został opublikowany w Gazzetta Ufficiale, włoskim dzienniku urzędowym (Seria Ogólna nr 234), i wejdzie w życie 23 października 2026 r. Zgodnie z oficjalnym tytułem akt dostosowuje prawo krajowe do rozporządzenia (UE) 2024/1689, znanego jako AI Act, określając uprawnienia organów krajowych i wykorzystanie AI w kształceniu.

Szczegóły rozwiązań i numeracja artykułów podane poniżej pochodzą z analiz Ingenio i Lavorosì; w Gazzetta dostępna jest na razie wyłącznie strona tytułowa dekretu.

AgID zostaje wyznaczona na krajowy organ notyfikujący: odpowiada za wyznaczanie, monitorowanie oraz ewentualne zawieszanie lub cofanie wyznaczenia jednostkom oceniającym zgodność (art. 4 i 13). ACN, Krajowa Agencja Cyberbezpieczeństwa, pełni rolę organu nadzoru rynku i pojedynczego punktu kontaktowego z instytucjami UE; w przypadku testów w warunkach rzeczywistych może prowadzić kontrole także bez uprzedzenia (art. 15 ust. 2, według Ingenio). Banca d'Italia, CONSOB i IVASS nadzorują systemy wysokiego ryzyka w swoich sektorach, a Garante privacy, włoski organ ochrony danych, zachowuje kompetencje przewidziane w AI Act.

Przewidziane kary są dotkliwe: do 35 mln euro lub 7% całkowitego rocznego światowego obrotu za praktyki zakazane w art. 5 AI Act; do 15 mln lub 3% za inne obowiązki; oraz do 7,5 mln lub 1% za przekazanie organom nieprawidłowych informacji (art. 23). Przy naruszeniach o niewielkiej szkodliwości przewidziano środki niepieniężne, takie jak nakaz usunięcia naruszenia czy publiczne oświadczenie (art. 22).

Dekret tworzy „Włoską przestrzeń dla AI” (Spazio italiano per l'IA), piaskownicę regulacyjną prowadzoną wspólnie przez AgID i ACN, z pierwszeństwem dla MŚP i start-upów i bez automatycznego przyjęcia (art. 26). W sferze pracy ostateczne decyzje o zatrudnieniu, zmianie lub rozwiązaniu stosunku pracy nie mogą opierać się wyłącznie na zautomatyzowanym przetwarzaniu; musi je podejmować osoba fizyczna z uprawnieniami decyzyjnymi (art. 41). Ponadto systemy AI wpływające na organizację pracy muszą zostać uwzględnione w ocenie ryzyka zawodowego, z obowiązkiem informowania i szkolenia pracowników (art. 42).

Przewidziano szkolenia dla pracowników administracji publicznej, samorządów zawodowych, pracowników ochrony zdrowia i nauczycieli; według Lavorosì plan szkoleń dla nauczycieli ma ruszyć w ciągu 90 dni, z finansowaniem do 100 mln euro (art. 36–37).