Content van uitgevers en AI-functies: Britse mededingingsautoriteit onderzoekt de handelsvoorwaarden van Meta

Op 30 oktober 2026 heeft de Competition and Markets Authority, de Britse mededingingsautoriteit, een onderzoek geopend naar de handelsvoorwaarden die Meta hanteert voor bedrijven op zijn platforms. Volgens het persbericht van de CMA zouden die voorwaarden Meta in staat kunnen stellen content te verzamelen van de websites van bedrijven en uitgevers en die te gebruiken voor eigen producten, AI-functies inbegrepen, zonder dat de rechthebbenden kunnen beslissen of en hoe die content wordt ingezet. De juridische basis is hoofdstuk II van de Competition Act 1998, over misbruik van een machtspositie. Volgens Reuters zouden de voorwaarden voor de toezichthouder kunnen neerkomen op het onrechtmatig opleggen van ‘onbillijke handelsvoorwaarden’.

De procedure komt voort uit zorgen van de News Media Association en Movement for an Open Web. De tijdlijn die de CMA schetst, is druk: Meta wilde de voorwaarden op 30 oktober wijzigen; na contact met de toezichthouder werd de invoering uitgesteld tot 20 november, en op 28 oktober, twee dagen voor de opening van het onderzoek, legde Meta de uitrol stil in afwachting van overleg met brancheorganisaties. Het is niet duidelijk welke versie van de voorwaarden precies wordt aangevochten, en ook niet of de opschorting definitief blijft. Het onderzoek richt zich op Meta Platforms, Inc., Facebook UK Limited en Facebook Ireland Limited, en kan worden uitgebreid naar andere ondernemingen van de groep. Omdat Meta onder het nieuwe Britse regime voor digitale markten niet is aangewezen als onderneming met ‘strategic market status’, gebruikt de CMA haar gewone bevoegdheden uit de Competition Act.

De topbestuurder van de CMA, Sarah Cardell, erkende dat digitale platforms een belangrijke rol spelen bij het helpen van Britse bedrijven om miljoenen klanten te bereiken, maar voegde eraan toe dat een bedrijf met een machtspositie ‘die positie niet mag gebruiken om oneerlijke voorwaarden op te leggen’ en dat de toezichthouder, na de zorgen van uitgevers en andere bedrijven te hebben gehoord, ‘snel handelt’. Het tijdschema, dat de CMA indicatief noemt, voorziet in een snelle informatieverzameling tot januari 2027; daarna kan de toezichthouder de zaak sluiten of, als zij voorlopig een inbreuk vaststelt, een mededeling van punten van bezwaar uitbrengen. De CMA benadrukt dat zij niet heeft beslist of Meta het mededingingsrecht heeft geschonden en dat in dit stadium geen inbreuk mag worden verondersteld; volgens Reuters reageerde Meta niet direct op een verzoek om commentaar. Daarnaast vraagt de CMA Meta om informatie over het abonnement Meta One en over de zorgen van de Federation of Small Businesses over externe links op Facebook en Instagram: kwesties die buiten het onderzoek vallen en waarover geen formele stappen zijn besloten.

Het is een van de eerste zaken waarin een mededingingsautoriteit expliciet de voorwaarden aanvecht waaronder een groot platform content van uitgevers mag hergebruiken voor zijn eigen AI-functies, en het past in het bredere conflict tussen uitgevers en AI-bedrijven. Het is niet de eerste confrontatie tussen de CMA en Meta: in 2021 onderzocht de toezichthouder het gebruik van gegevens van adverteerders en sloot de zaak in 2023 af met bindende toezeggingen.

Wat mij opvalt, is dat de CMA niet vraagt hoeveel de content waard is, maar wie het recht heeft om te beslissen of die gebruikt mag worden. Het is een precieze vraag, maar om daar te komen moet de toezichthouder eerst vaststellen of Meta een machtspositie heeft op een relevante Britse markt: al het andere hangt af van die eerste stap, die nog open ligt.

— Olya