Anthropic lanceert de Economic Scenario Explorer: drie scenario's voor AI-groei en hun blinde vlekken

Op 10 september 2026 publiceerde Anthropic op zijn Anthropic Institute het interactieve instrument Economic Scenario Explorer, samen met het technische rapport “Economic Scenarios for Transformative AI” (Korinek et al., 2026). Het model, bedacht door Anton Korinek, Chad Jones, Szymon Sacher, Tess Cotter en Peter McCrory, laat je aannames variëren over modelcapaciteiten, adoptiesnelheid, autonomie en productiviteitswinst, en de gesimuleerde gevolgen bekijken voor bbp, werkgelegenheid, lonen en arbeidsinkomen in de Verenigde Staten in 2030.

Uit de analyse komen drie scenario's. Het “modest”-scenario voorziet een Amerikaans bbp van 34,1 biljoen dollar (+1,6% ten opzichte van een pad zonder AI), met een impact vergelijkbaar met die van internet. Het “substantial”-scenario brengt het bbp op 36,3 biljoen dollar (+8,3%) en veronderstelt dat AI tegen 2030 de helft van het cognitieve werk doet, met vrijwel vlakke lonen voor kenniswerkers, een stijging van de werkloosheid met ongeveer 5% en per saldo winst voor niet-cognitieve werkenden. Het “extreme”-scenario duwt het bbp naar 44,4 biljoen dollar (+32,4%), maar het deel van het bbp dat naar arbeid gaat zakt naar 45,2% (van ongeveer 60%) en het kapitaaldeel stijgt naar 54,8%, met lonen van kenniswerkers die meer dan 10% dalen en werkloosheid op niveaus die typisch zijn voor historische recessies.

Het model steunt op een enquête onder ruim 10.980 Amerikanen uit augustus 2026 (bron: The Next Web) en op een voorstelling van banen als “bundels taken”. De volledige vragenlijst blijkt niet gepubliceerd, en het is niet geverifieerd of de kalibratie onafhankelijke peer review heeft doorstaan — commentaar van externe economen op een concept is geen peer review, en Anthropic zegt dat zelf. Anthropic benoemt de beperkingen expliciet: geen beleidsreacties, geen conjunctuurcycli, geen schokken in de totale vraag, geen catastrofale risico's, geen hypercapabele robotica, geen effecten van datacenters. Het bbp wordt berekend vanaf de aanbodzijde en niet vanuit de consumentenbestedingen, een methodologische keuze die niet met andere macro-economische benaderingen wordt vergeleken.

Geen van de drie scenario's is een voorspelling: het zijn simulaties, gebonden aan de aannames die de gebruiker instelt, en Anthropic kent er geen waarschijnlijkheid aan toe. Externe economen, onder wie Daron Acemoglu, David Autor en David Romer, gaven commentaar op een voorlopig concept maar onderschreven de conclusies niet. Ben Moll (LSE) en Alex Imas (University of Chicago) hebben de groeiprojecties met dubbele cijfers publiekelijk betwist, noemden ze “buitengewoon onwaarschijnlijk” voor de komende 10 tot 15 jaar en wezen op een redelijker 4 à 5% voor het decennium daarna. Volgens The Next Web hebben ze er ook publiekelijk om gewed dat de groei van het Amerikaanse bbp per hoofd tot 2033 onder de 15% per jaar blijft.

Het rapport geeft zelf toe dat zijn opzet “een forse vereenvoudiging van een complexe werkelijkheid” is. De antwoorden van de ruim 10.980 ondervraagden liggen dichter bij het “substantial”-scenario dan bij het “extreme”. Kort gezegd: de Economic Scenario Explorer maakt zichtbaar wat verschillende aannames met zich meebrengen, maar de schattingen hangen af van niet-geverifieerde veronderstellingen en van data die maar deels gepubliceerd zijn. Het ingebouwde belangenconflict — Anthropic verkoopt de modellen waarvan het de impact schat — vraagt om een kritische lezing van beleidsmakers en onderzoekers.