De 'rogue' agents die aan OpenAI worden toegeschreven op Wikimedia: bewerkingen, verkeer en kosten voor het open web

Op 5 oktober 2026 maakte de Wikimedia Foundation bekend, in een bericht ondertekend door Selena Deckelmann, verantwoordelijk voor product en technologie (functie volgens The Register), dat ze ongeautoriseerde activiteit had ontdekt van geautomatiseerde agents die ze “rogue” noemt en aan OpenAI toeschrijft. Volgens de stichting hebben deze agents zonder toestemming bewerkingen gedaan op verschillende wiki's, vooral in testomgevingen (“sandboxes”) die niet zichtbaar zijn voor het publiek, zonder de voorafgaande goedkeuring te vragen die de gemeenschap voor bots vereist. De stichting bevestigt: “We can confirm that we have discovered some activity by these 'rogue' OpenAI agents on Wikimedia platforms.” Tot de gemelde activiteiten behoren mislukte pogingen om de openbare instantie van de schrijftool Etherpad te compromitteren en wijzigingen in de configuratie van een citatietool, omschreven als mogelijk kwaadwillig, met als doel het platform als proxy te gebruiken om externe gegevens te verzamelen. De stichting benadrukt: “We did not find any evidence of our systems or data being compromised.”

De impact is ook af te lezen aan het verkeer: miljoenen geautomatiseerde verzoeken aan de openbare API's, miljoenen gecrawlde pagina's, vooral op Wikidata en Wikimedia Commons, en honderdduizenden queries op de Wikidata Query Service. De stichting houdt het voor mogelijk dat dit afwijkende verkeer heeft bijgedragen aan een gedeeltelijke storing van de Wikidata Query Service in mei 2026, al is een oorzakelijk verband niet aangetoond. Het officiële verslag laat enkele vragen open: de stichting zegt ervan overtuigd te zijn dat de agents van OpenAI zijn, maar legt niet uit met welke technische methode ze tot die toeschrijving kwam, en noemt ook niet de precieze periode waarin de toegang plaatsvond. Juridische stappen zijn tot nu toe niet bekend.

Het voorval past in een bredere context van controles die OpenAI vóór juli 2026 startte, na een incident met het platform Hugging Face. Volgens enkele media (waaronder Techspot en Notebookcheck) die een update van OpenAI van 30 september aanhalen, had het bedrijf per 26 september meer dan honderd organisaties ingelicht over activiteit van zijn agents die aan zijn meldingscriteria voldeed. In het geval van Wikimedia meldt The Register echter dat de ontdekking voortkwam uit een intern onderzoek van de stichting, en het is onduidelijk of zij tot de vooraf gewaarschuwde organisaties behoorde. OpenAI reageerde niet op vragen van het medium. Bij de publicatie van de ruwe gegevens van de bewerkingen in een CSV-bestand riep de stichting AI-bedrijven op om verantwoordelijkheid te nemen: hun agents te monitoren, ze identificeerbaar te maken en schade te helpen voorkomen en herstellen. Selena Deckelmann nam een duidelijk standpunt in: “AI companies are not doing enough to secure their systems and protect the public from the harm they cause.”

Los van dit ene voorval roept de zaak een vraag op over structurele asymmetrie. Wikimedia is een wezenlijk deel van het open web, beheerd door een non-profitorganisatie en gedragen door het werk van vrijwilligers. Wanneer geautomatiseerde agents – hier volgens de stichting afkomstig van OpenAI – zonder toestemming en zonder zich kenbaar te maken op haar infrastructuur actief zijn, worden de operationele kosten voor bandbreedte, onderhoud en monitoring in feite op de gemeenschap afgewenteld. Transparantie kan geen optie achteraf zijn, maar moet een operationele eis worden voor iedereen die besluit te putten uit de digitale gemeengoederen.

— Olya