Washington doopt AI om tot "Super Intelligence", maar de definitie blijft dezelfde

De executive order "Inaugurating The Era Of Super Intelligence", op 29 september 2026 ondertekend door Donald Trump, vraagt federale departementen en agentschappen om "Artificial Intelligence" en "AI" te vervangen door "Super Intelligence" en "SI" in officiële correspondentie, publieke communicatie, websites, rapporten en niet-normatieve beleidsdocumenten (sectie 2, whitehouse.gov). Waar het om draait, staat echter in sectie 3: "Super Intelligence" duidt geen nieuwe technische categorie aan, want de definitie verwijst naar die van "artificial intelligence" die al in 15 U.S.C. § 9401(3) staat. Het etiket verandert, het object blijft precies hetzelfde. De tekst rechtvaardigt de operatie met de stelling dat huidige systemen "increasingly represent not merely artificial intelligence, but a new era of Super Intelligence", en de factsheet van het Witte Huis voegt eraan toe dat de oude term een loutere imitatie of automatisering van menselijke intelligentie zou suggereren. Binnen zestig dagen moet de Assistent van de president voor wetenschap en technologie een wetsvoorstel indienen met een echte federale definitie: wat daarin komt te staan, is op dit moment onbekend. De order raakt niet aan reeds uitgevaardigde regelgeving of historische documenten, geldt binnen de grenzen van de bestaande wet en de beschikbare middelen en schept geen rechten die voor de rechter afdwingbaar zijn.

Dezelfde dag werd in het Witte Huis een tweede document ondertekend dat het nieuwe woord met het eerste deelt, maar niet de juridische aard: het "White House Accord on Super Intelligence", door Al Jazeera en de Italiaanse nieuwssite Il Post beschreven als een vrijwillige toezegging van één pagina. De officiële factsheet gaat alleen over de order over de terminologie en zwijgt over het akkoord; de volledige tekst lijkt niet op whitehouse.gov te zijn gepubliceerd, dus wat erover bekend is komt uit persverslagen, die onderling overeenstemmen. Volgens Al Jazeera zijn de ondertekenaars Meta, Nvidia, Google, OpenAI, xAI en Anthropic. Il Post noemt dezelfde zes bedrijven en voegt Microsoft toe, dat in de lijst van Al Jazeera ontbreekt: de zes zijn kruiselings bevestigd, Microsoft niet. Voor OpenAI tekende Greg Brockman en niet Sam Altman, die volgens Il Post afwezig was omdat hij bezig was met een productpresentatie, de DevDay op 29 en 30 september.

Inhoudelijk beschrijft Al Jazeera het akkoord als een architectuur met vier lagen: interne waarborgen, toezichtteams, audits door onafhankelijke externe beoordelaars en onafhankelijke comités in de raden van bestuur die de resultaten onderzoeken. Il Post noemt cyberveiligheid en bioveiligheid als risicogebieden, vermeldt de toezegging om te controleren dat modellen niet op onvoorziene wijze toegang krijgen tot computersystemen en meldt dat de bedrijven periodiek zullen samenkomen om gemeenschappelijke standaarden vast te stellen. Hier houdt op wat het akkoord vraagt en begint wat het niet regelt: geen sancties, geen handhavingsmechanisme, geen verplichting om auditresultaten te publiceren, geen betrokkenheid van de overheid bij de controles. Ook de criteria die een beoordelaar "onafhankelijk" maken ontbreken: het bijvoeglijk naamwoord alleen zegt niet wie hem benoemt, wie hem betaalt of aan wie hij verantwoording aflegt, en zonder die criteria is de ene externe audit op papier niet van de andere te onderscheiden. Over het akkoord verklaarde de president "I believe it's morally binding" (volgens Il Post) en voorspelde hij dat "there's going to be a tremendous self-policing aspect" (volgens Al Jazeera). Mark Zuckerberg (Meta) schreef op X dat het gaat om "a significant positive step that the leaders of every major American lab have committed" (volgens Fox Business).

Naast elkaar gelegd vertellen de twee documenten dezelfde voorkeur: de naam wordt bepaald door een executive order, de regels schrijven de bedrijven zelf. In de factsheet wijst het Witte Huis op meer dan 5 miljard dollar die is aangekondigd voor de Genesis Mission en op meer dan 90 federale acties uit het AI Action Plan van juli 2025 – cijfers die investeringen en bestuurlijke activiteit meten, niet de opgelegde verplichtingen. In Europa is de richting tegenovergesteld en wordt de AI Act al toegepast. Wat mij treft, is dat de meest precieze formulering kwam van de president, die de executive order wel ondertekende en het akkoord niet: "moreel bindend" is precies wat je zegt over een toezegging die juridisch niet bindt. En ik blijf zitten met de vraag wat er over zestig dagen gebeurt, wanneer een federale definitie inhoud moet geven aan een woord dat voorlopig alleen maar een ander woord heeft vervangen.

— Olya