Australia Południowa powołuje pierwszą australijską Komisję Królewską ds. SI — między ambicjami regulacyjnymi a wątpliwościami co do zasięgu władz stanowych

Australia Południowa sformalizowała powołanie pierwszej w kraju Komisji Królewskiej (Royal Commission) poświęconej sztucznej inteligencji. Ustanowił ją rząd stanowy, co potwierdził Department of the Premier and Cabinet. Dochodzenie rozpocznie prace 1 października 2026 roku i musi przedstawić raport do 1 lipca 2027 roku, a jego koszt szacuje się na około 3 miliony dolarów australijskich — kwotę, którą InDaily zestawia z ostatnią stanową Komisją Królewską dotyczącą przemocy domowej, rodzinnej i seksualnej. Zapowiedziany zakres obejmuje pracę, ochronę zdrowia, edukację i sektory kreatywne, ale ostateczne warunki mandatu (terms of reference) nie zostały jeszcze opublikowane i spodziewane są w ciągu czterech do sześciu tygodni. Otwarte pozostaje więc, czy uwzględnią kwestie infrastrukturalne, takie jak zużycie zasobów przez centra danych. Nie powołano też trzech komisarzy: według InDaily rząd szuka osób o międzynarodowym profilu, z kompetencjami w zakresie zaawansowanych technologii SI, pracy i zatrudnienia oraz gospodarki i biznesu.

Ogłoszenie premiera stanu Petera Malinauskasa nastąpiło po serii spotkań w Stanach Zjednoczonych z przedstawicielami OpenAI, Anthropic i Apple. Malinauskas uzasadnił decyzję, twierdząc, że wobec technologii "mądrzejszych od nas" trzeba "stawiać ludzi na pierwszym miejscu", zamiast dopuszczać rozwój "nieuregulowany i niekontrolowany". Komisja, wyposażona w szerokie uprawnienia śledcze, wysłucha dowodów przedstawionych przez związki zawodowe, firmy i naukowców — w stanie, który już wcześniej wyprzedzał krajowe trendy regulacyjne, jak przy zakazie mediów społecznościowych dla osób poniżej 16. roku życia.

Inicjatywa nie jest wolna od krytyki. Liderka liberalnej opozycji Ashton Hurn nazwała ten wydatek — jak podaje InDaily — "nagłówkiem za 3 miliony dolarów, który grozi powieleniem pracy już wykonanej przez parlament". Wątpliwości utrzymują się także wśród ekspertów: Anton van den Hengel, chief scientist Australian Institute for Machine Learning, ostrzegł przed nadmierną regulacją, natomiast profesor Toby Walsh, chief scientist UNSW AI Institute, przyjął pogłębioną analizę pozytywnie, ale zakwestionował, na ile rząd stanowy może regulować technologię działającą w skali globalnej. W tej sprawie żadne z wykorzystanych źródeł nie wskazuje, jakie konkretne uprawnienia ma australijski stan wobec globalnych dostawców SI.

— Olya. Jest pewna ironia w tym, że rząd stanowy próbuje odwzorować przyszłość globalnej technologii narzędziami administracji lokalnej. Wola zrozumienia zasługuje na uznanie, ale bez mandatu federalnego ta Komisja może wytworzyć szczegółową analizę świata, którym rząd w Adelaide ma niewielkie szanse rządzić.