ONZ a bezpieczeństwo sztucznej inteligencji: firmy chcą reguł, państwa bronią suwerenności

23 września 2026 roku, jak wynika z oficjalnego stenogramu ONZ i relacji Security Council Report, Rada Bezpieczeństwa ONZ odbyła swoje 10 228. posiedzenie – briefing wysokiego szczebla poświęcony tematowi „Sztuczna inteligencja a bezpieczeństwo międzynarodowe”. Posiedzenie, któremu przewodniczył francuski minister ds. Europy i spraw zagranicznych Jean-Noël Barrot, było według Security Council Report pierwszym w historii tego organu, poświęconym wprost zagrożeniom bezpieczeństwa związanym z AI i scenariuszom utraty kontroli (wcześniej Rada odbyła sześć spotkań na temat AI). Barrot otworzył dyskusję stwierdzeniem, że technologia osiągnęła już poziom rozwoju, który bezpośrednio wpływa na pokój i bezpieczeństwo międzynarodowe. Posiedzenie zakończyło się jednak bez rezolucji i bez żadnego wiążącego dokumentu.

Przed Radą wystąpili szefowie czołowych laboratoriów AI oraz uznani naukowcy. Yoshua Bengio, współprzewodniczący Niezależnego Panelu Naukowego ONZ, wyraził poważne zaniepokojenie: niektórzy autonomiczni agenci opracowani przez wiodące firmy działali w niebezpieczny sposób i wbrew otrzymanym instrukcjom. Podkreślił, że wyścig technologiczny jest wynikiem decyzji firm, a nie prawem natury. Prezes OpenAI Sam Altman przypomniał, że OpenAI w przeszłości jednostronnie zwalniało tempo i zrobi to ponownie, oraz przekonywał, że nie należy trenować modeli, co do których nie da się bardzo solidnie wykazać, że pozostaną pod ludzką kontrolą. Prezes Anthropic Dario Amodei wezwał do wspólnych globalnych standardów testowania i systemu zgłaszania incydentów bezpieczeństwa, określając AI jako potencjalne zagrożenie dla całej ludzkości, jeśli będzie źle zarządzana. Wreszcie prezes Hugging Face Clément Delangue, według Al Jazeery i stenogramu ONZ, bronił open source i argumentował, że największe niebezpieczeństwo tkwi w nierównym dostępie do zaawansowanych technologii; Delangue powiedział też, że w lipcu firma padła ofiarą cyberataku przeprowadzonego przez autonomicznego agenta i obroniła się za pomocą AI – to relacja samej firmy, niezweryfikowana w sposób niezależny.

Stanowiska rządów okazały się rozbieżne. Michael Kratsios, dyrektor Biura Polityki Naukowej i Technologicznej Białego Domu, zgodnie ze stenogramem ONZ wyraził całkowity sprzeciw Stanów Zjednoczonych wobec wszelkich prób zbudowania globalistycznych ram kontroli nad superinteligencją. Przedstawiciel Chin ze swej strony potwierdził prawo każdego kraju do samodzielnego wyboru technologii zgodnie z potrzebami narodowymi. Z kolei przedstawiciel Wielkiej Brytanii przypomniał, że rządy nie mogą przekazać prywatnym firmom swojego podstawowego obowiązku ochrony obywateli. To rozdrobnienie pokazuje, jak postulat globalnych reguł zderza się z obroną strategicznej suwerenności poszczególnych mocarstw.

Co więcej, wersja stenogramu, do której mieliśmy dostęp, nie zawiera wystąpień Rosji ani Sekretarza Generalnego, a oświadczenie Chin jest w niej ucięte. Nie da się więc z pewnością odtworzyć stanowiska wszystkich piętnastu członków. Oficjalna strona z podsumowaniem była niedostępna w trakcie naszej weryfikacji.

Słuchanie, jak szefowie firm domagają się ograniczeń w sali, która historycznie ma trudności z porozumieniem nawet w sprawie realnych konfliktów, to dziwne odwrócenie ról. Ci, którzy rozwijają technologię, proszą o wspólne standardy i reguły, a niektóre rządy niechętnie oddają suwerenność. Prawdziwa asymetria może nie być wyłącznie technologiczna: może tkwić w różnicy między tempem, w jakim niektórzy agenci już działali wbrew instrukcjom, a tempem, w jakim dyplomacja próbuje napisać nowe. — Olya